Overslaan naar content

‘Je stapt door een voordeur en komt in iemands wereld.'

Geen kamer is hetzelfde, geen huishouden is hetzelfde en soms weet je pas wanneer de voordeur opengaat wat je die dag werkelijk tegenkomt. Precies dát vinden Caitlin en Rianne zo leuk aan werken in wijkteam Vianen.

“Je moet wel een beetje nieuwsgierig zijn”, zegt Rianne. Caitlin vult aan: “Je stapt door een voordeur en komt eigenlijk iedere keer in iemands eigen wereld.” Beiden werken als wijkverpleegkundige in Vianen. Caitlin sloot een jaar geleden aan bij het team; Rianne werkt al bijna veertien jaar bij ZorgSpectrum. Samen delen ze de verantwoordelijkheid voor de wijk.

Een team waar je op kunt bouwen Veertien jaar bij hetzelfde team klinkt misschien uitzonderlijk, maar toch blijkt in Vianen Rianne niet eens de enige te zijn die er lang werkt. Verschillende collega’s vierden er inmiddels hun 12,5-jarig jubileum. “We hebben echt een heel vast team”, vertelt ze. “Daardoor weet je wat je aan elkaar hebt en kun je op elkaar bouwen.” Dat zie je ook aan leerlingen en stagiairs. Regelmatig blijven zij na hun stage betrokken bij het team of komen ze er uiteindelijk werken.

Het team bestaat uit ongeveer twaalf collega’s met verschillende opleidingsniveaus. Ze werken zelfstandig in de wijk, maar zoeken elkaar bewust op. Eén keer per maand is er teamoverleg en tussendoor komen collega’s regelmatig terug naar de teampost om te lunchen, over te dragen of gewoon even bij te praten. “Je kunt hier zelfstandig werken en toch onderdeel zijn van een hecht team”, zegt Caitlin. Rianne: “We zijn er voor elkaar. Niet alleen als het over werk gaat.”

'Ons kent ons' in Vianen

Ook de omgeving speelt daarin mee. Het team werkt voornamelijk in Vianen en Hoef en Haag. Vianen is groot genoeg om verschillende routes te hebben, maar klein genoeg om nog iets dorps te voelen. “Het is toch een beetje ‘ons kent ons’”, zegt Rianne. Veel cliënten wonen rondom Hof van Batenstein en er is veel contact met andere onderdelen van ZorgSpectrum, bijvoorbeeld dagbesteding, casemanagers en begeleiding voor mensen met dementie.

Die korte lijnen zie je soms zelfs letterlijk op straat. Buren spelen een belangrijke rol en het netwerk rondom een cliënt kan net zo relevant zijn als de geplande zorg. Dat maakte het team onlangs nog mee bij een echtpaar dat niet opendeed. Een buurman hielp mee om uiteindelijk toegang tot de woning en hulp voor het echtpaar te regelen. “Dan merk je hoe belangrijk die samenwerking in de wijk is. Je doet het niet alleen als zorgprofessional.”

“We zijn er voor elkaar. Niet alleen als het over werk gaat.” - Caitlin

Veel meer dan één soort thuiszorg

Wie bij thuiszorg vooral denkt aan helpen met wassen en aankleden, krijgt in Vianen maar een deel van het verhaal te zien. Het team ondersteunt cliënten met dementie, mensen die tijdelijk zorg nodig hebben na een ziekenhuisopname, cliënten met chronische somatische aandoeningen en mensen in de palliatieve fase. Daarnaast zijn er onder meer complexe wondzorg, injecties, katheter- en stomazorg, zwachtelen, sondevoeding, alarmeringen en steeds meer zorgtechnologie.

“De complexiteit in de wijk neemt toe”, vertelt Rianne. “Mensen blijven langer thuis wonen en komen daardoor soms ook later bij ons in zorg.” Dat maakt het werk vakinhoudelijk interessant. Maar het vraagt ook iets anders: kunnen schakelen. “In een instelling heb je vaak alles binnen handbereik”, vertelt Caitlin. “Bij iemand thuis is dat niet altijd zo. Dan moet je kijken: wat heb ik hier, wat kan ik nu doen en hoe ga ik dit oplossen?” Soms gaat het om iets praktisch. Soms om een situatie die ineens veel ernstiger blijkt dan verwacht. “Je moet zelfstandig kunnen handelen en op je eigen observaties durven vertrouwen”, zegt Rianne. “Maar je kunt altijd terugvallen op elkaar.”

Ruimte voor een echte band

Tussen alle dynamiek door is er tegelijkertijd iets heel vertrouwds aan het werk. Sommige cliënten ziet het team jarenlang. Rianne vertelt over een cliënt bij wie collega’s elf jaar lang iedere ochtend rond zeven uur voor de deur stonden. Toen de cliënt overleed, veranderde daarmee niet alleen iets voor het team, maar ook voor haar echtgenoot. “Voor hem ging ineens die bel om zeven uur ’s ochtends niet meer. Dan realiseer je je hoeveel onderdeel je wordt van iemands dagelijkse ritme.”

De relatie tussen cliënt en zorgverlener voelt voor haar daarom vaak gelijkwaardig. “Je komt niet alleen zorg verlenen. Na een tijdje weten cliënten ook iets over jou. Ze vragen hoe het met je kinderen gaat of hoe die bruiloft was waar je naartoe was. Natuurlijk bepaal je zelf wat je deelt, maar juist dat menselijke vind ik mooi.” Soms betekent die betrokkenheid dat het team nét iets verder probeert te kijken dan de formele zorgvraag. “Wij proberen echt een stapje extra te zetten. Voor cliënten, maar ook voor elkaar.” Vrijheid vraagt zelfstandigheid De meeste routes loop je alleen. In de ochtend zijn er doorgaans meerdere routes en daarnaast zijn er middag- en avonddiensten. Routes veranderen mee met de zorgvraag: een cliënt wordt zelfstandiger, verhuist of stroomt uit, terwijl ergens anders iemand nieuw in zorg komt. Die vrijheid moet dus bij je passen. “Als je ergens binnenstapt, ben jij op dat moment degene die er staat”, zegt Caitlin. “Je kunt bellen en overleggen, maar je moet het ook prettig vinden om zelfstandig te werken.”

Rianne noemt daarnaast nieuwsgierigheid, sociale vaardigheden en humor als belangrijke eigenschappen als je in de thuiszorg wilt werken. “Ons werk is serieus genoeg. Een beetje humor is dan wel fijn.” In Vianen zijn nieuwe collega’s welkom: die lopen eerst verschillende diensten mee en worden zoveel mogelijk gekoppeld aan een buddy. Ook wie nog niet zeker weet of wijkverpleging past, mag eerst een route meelopen om de sfeer te ervaren.

Geen dag precies hetzelfde

Misschien is dat uiteindelijk wat Vianen het beste samenvat: vertrouwd en onvoorspelbaar tegelijk. Je kent je cliënten. Je kent je collega’s. Je kent na een tijdje ook de wijk. Maar achter iedere voordeur kan alsnog iets gebeuren waarvoor je opnieuw moet kijken, schakelen of creatief moet zijn. “Geen dag is hetzelfde”, zegt Rianne. “Je blijft zoeken naar oplossingen en samenwerken.”

En juist daarin zit voor Caitlin en Rianne de voldoening. Niet alleen zorg uitvoeren, maar kijken wat iemand nodig heeft. Signaleren. Meedenken. Een netwerk inschakelen. Een cliënt helpen zo lang mogelijk thuis te blijven. Of simpelweg het vertrouwde gezicht zijn dat iedere ochtend even aanbelt. “Je kunt op heel veel verschillende manieren iets betekenen voor iemand”, zegt Rianne. “Dat maakt dit werk zo mooi.”